Podatek od darowizny – kiedy trzeba go zapłacić i jak go uniknąć w rodzinie?

Otrzymanie prezentu, pieniędzy lub nieruchomości od bliskich to zazwyczaj radosna chwila. Warto jednak wiedzieć, że w polskim prawie takie przysporzenie majątkowe nazywane jest darowizną i co do zasady podlega opodatkowaniu. Na szczęście, w 2025 roku przepisy przewidują wysokie kwoty wolne oraz całkowite zwolnienie z podatku dla najbliższej rodziny. Kluczem do uniknięcia daniny jest jednak znajomość kilku prostych zasad i terminów. Wyjaśniamy, kiedy trzeba zapłacić podatek od darowizny, a kiedy można go legalnie uniknąć.

Grupy Podatkowe – Kto jest kim dla Urzędu Skarbowego?

Kluczem do zrozumienia podatku od darowizn jest podział na trzy grupy podatkowe, które zależą od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym. Im dalsza rodzina, tym niższa kwota wolna i wyższy podatek.

• Grupa I: Najbliższa rodzina – małżonek, dzieci, wnuki (zstępni), rodzice, dziadkowie (wstępni), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie.
• Grupa II: Dalsza rodzina – zstępni rodzeństwa (np. siostrzeńcy), rodzeństwo rodziców (wujostwo, ciotki), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków.
• Grupa III: Wszystkie pozostałe osoby, w tym niespokrewnione (np. przyjaciel, partner w nieformalnym związku).

Kwoty Wolne od Podatku w 2025 Roku

Podatku nie płacisz, jeśli wartość darowizny (lub suma darowizn od jednej osoby w ciągu ostatnich 5 lat) nie przekroczy określonego limitu dla danej grupy:

• dla Grupy I – 36 120 zł
• dla Grupy II – 27 090 zł
• dla Grupy III – 5 733 zł

Jak Uniknąć Podatku w Najbliższej Rodzinie (Grupa 0)?

Nawet jeśli wartość darowizny od najbliższej rodziny przekracza kwotę wolną 36 120 zł, możesz skorzystać z **całkowitego zwolnienia z podatku**. Dotyczy to tzw. „grupy zerowej”, czyli: małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, dziadków, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy. Aby zwolnienie zadziałało, musisz spełnić dwa kluczowe warunki:

1. Zgłoszenie darowizny: Musisz zgłosić otrzymanie darowizny do właściwego urzędu skarbowego na formularzu **SD-Z2**.
2. Termin: Masz na to **6 miesięcy** od dnia otrzymania darowizny.
3. Sposób przekazania (dla pieniędzy): Jeśli darowizna ma formę pieniężną, musi być udokumentowana przelewem bankowym lub przekazem pocztowym. Przekazanie „do ręki” dużej kwoty może skutkować utratą prawa do zwolnienia!

Niespełnienie tych warunków, zwłaszcza brak zgłoszenia w terminie, może skutkować nałożeniem podatku na zasadach ogólnych.

Podsumowanie

Podatek od darowizny w rodzinie w większości przypadków nie stanowi problemu, pod warunkiem, że pamiętamy o formalnościach. W najbliższej rodzinie kluczem do uniknięcia podatku, nawet przy bardzo wysokich kwotach, jest terminowe zgłoszenie darowizny na formularzu SD-Z2. W przypadku dalszej rodziny i osób obcych należy pilnować limitów kwot wolnych od podatku.